1. Lịch sử phát triển nội soi ống mềm qua các thời kỳ.

Từ xa xưa, để có thể nhìn thấy lòng trực tràng, Hippocrates (năm 460-375 trước công nguyên) “ông tổ của nền y học thế giới” đã mô tả dụng cụ soi trực tràng. Sau một thời gian khá dài, vào thế kỷ thứ nhất sau công nguyên, một thầy thuốc người Hy Lạp Archigenes sáng chế ra dụng cụ soi âm đạo. Ở thời kỳ sơ khai này, hai trở ngại lớn nhất của nội soi là ống soi cứng không thể thăm khám tới các tạng sâu trong cơ thể và ánh sáng yếu không đủ để nhìn rõ tổn thương.

Từ những năm của thập niên 60 thế kỷ 20, nhiều loại ống soi mềm ra đời dùng để soi thực quản, dạ dày, tá tràng, đại tràng…

Năm 1983 Welch Allyn phát minh hệ thống nội soi video. Loại này cho chất lượng hình ảnh rất tốt, phóng đại. Đây là cuộc cách mạng lớn về hình ảnh, cũng từ đó nội soi can thiệp ra đời và phát triển.

Năm 1986, ra đời loại ống soi gắn mini camera có vi mạch điện toán.

Tại Việt Nam, nội soi ống tiêu hóa có từ những năm đầu của thập kỷ 90, nội soi dạ dày can thiệp cũng bắt đầu từ thập kỷ này.

​

Ảnh: Một ekip thực hiện nội soi dạ dày gây mê

2. Tầm quan trọng của nội soi ống mềm trong chẩn đoán và can thiệp bệnh lý ống tiêu hóa

Khi chưa có nội soi ra đời, chẩn đoán bệnh lý đường tiêu hóa như polyp ống tiêu hóa, u dưới niêm mạc,chảy máu đường tiêu hóa trên – dưới chủ yếu bằng kinh nghiệm lâm sàng và Xquang thường quy. Tỷ lệ sai sót khá cao, điều trị nội khoa thường thất bại, ngoại khoa bằng mổ xẻ gây tốn kém về sức khỏe  thời gian và tiền bạc cho người bệnh.

Từ khi nội soi ống mềm ra đời, chuyên ngành tiêu hóa nói chung, bệnh lý đường tiêu hóa nói riêng mở ra một kỷ nguyên mới. Chẩn đoán chính xác, can thiệp sớm đem lại sức khỏe – kinh tế cho người bệnh, khống chế bệnh lý ung thư giai đoạn cuối.

​

Ảnh: Hình ảnh polyp ung thư hoá trực tràng

3. Những phương pháp nội soi tiêu hóa phổ biến hiện nay.

Hiện nay, kỹ thuật nội soi tiêu hóa bao gồm 2 phương pháp cơ bản sau:

  • Nội soi tiêu hóa thường: Bệnh nhân thường sẽ dùng những thuốc giảm co thắt. Tuy nhiên 5% bệnh nhân trong số bệnh nhân tới nội soi ống mềm không chịu được gây lo sợ, phiền muộn sau khi thăm khám .
  • Nội soi tiêu hóa không đau: Bệnh nhân được nội soi bằng phương pháp vo cảm bằng thuốc tiền mê an thần. Với phương pháp này, bệnh nhân không bị khó chịu sau khi nội soi.

Nội soi can thiệp có thể điều trị ung thư dạ dày giai đoạn sớm nhất bằng phương pháp cắt khoanh niêm mạc, kỹ thuật này đã được thực hiện ở một số bệnh viện lớn như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Việt Đức,… và sẽ triển khai tại Phòng khám đa khoa Trường Đại học Y tế công cộng vào năm 2021.